با پیشرفت‌های چشمگیر در علم پزشکی، روش‌های درمانی نیز تحول یافته‌اند. یکی از مهم‌ترین این تحولات، ظهور جراحی لاپاراسکوپی به‌عنوان جایگزینی کم‌تهاجمی برای جراحی باز است. این تکنیک نوین که در ابتدا برای جراحی‌های ساده‌تر استفاده می‌شد، اکنون در بسیاری از بیماری‌های پیچیده شکمی و لگنی نیز به‌کار می‌رود. در این مقاله، به بررسی مزایای جراحی لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز در درمان این دسته از بیماری‌ها می‌پردازیم.

1. کاهش آسیب به بافت‌های بدن

در جراحی باز، برای دسترسی به اندام داخلی نیاز به ایجاد یک برش بزرگ روی شکم وجود دارد. اما در لاپاراسکوپی، تنها چند برش کوچک به طول ۵ تا ۱۰ میلی‌متر ایجاد می‌شود. این برش‌های کوچک باعث می‌شود:

• آسیب کمتری به عضلات و بافت‌های اطراف وارد شود

• احتمال چسبندگی بعد از عمل کاهش یابد

• زمان بهبودی سریع‌تر شود

2. درد کمتر پس از عمل

درد بعد از عمل جراحی از مهم‌ترین نگرانی‌های بیماران است. از آنجا که در لاپاراسکوپی برش‌های کوچک‌تری زده می‌شود و اعصاب و عضلات کمتر تحریک می‌شوند، درد پس از جراحی به‌مراتب کمتر از جراحی باز خواهد بود. این موضوع نه‌تنها کیفیت زندگی بیمار را بهبود می‌بخشد، بلکه باعث کاهش نیاز به مصرف مسکن می‌شود.

3. کاهش خطر عفونت

هرچه طول برش جراحی بیشتر باشد، احتمال ورود باکتری‌ها و ایجاد عفونت نیز بیشتر خواهد شد. در جراحی باز، به دلیل ایجاد برش‌های وسیع، ریسک عفونت‌های سطحی و عمقی بیشتر است. در مقابل، لاپاراسکوپی با داشتن برش‌های کوچک، احتمال عفونت محل جراحی را به حداقل می‌رساند.

4. بهبود سریع‌تر و بازگشت به زندگی روزمره

یکی از مزیت‌های قابل توجه لاپاراسکوپی، زمان ریکاوری بسیار کوتاه‌تر نسبت به جراحی باز است. اکثر بیماران بعد از چند روز می‌توانند از تخت خارج شوند، غذا بخورند، و فعالیت‌های روزمره را از سر بگیرند. در حالی که در جراحی باز، بهبودی کامل ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.

5. کاهش مدت بستری در بیمارستان

در جراحی لاپاراسکوپی، بیماران اغلب تنها ۱ تا ۳ روز در بیمارستان بستری می‌مانند، در حالی‌که در جراحی باز این زمان ممکن است به ۵ تا ۷ روز یا بیشتر برسد. این موضوع از نظر اقتصادی و روانی به نفع بیمار است و بار کاری کادر درمان را نیز کاهش می‌دهد.

6. نتایج زیبایی بهتر (جای بخیه کمتر)

در بسیاری از موارد، به‌ویژه برای بیماران جوان یا خانم‌ها، ظاهر پوست پس از جراحی اهمیت زیادی دارد. از آنجا که لاپاراسکوپی تنها نیاز به برش‌های میلی‌متری دارد، جای زخم‌ها پس از مدتی تقریباً محو می‌شوند. در مقابل، جراحی باز می‌تواند جای بخیه‌های بزرگ و گاه ناخوشایند به جا بگذارد.

7. کاهش خطر فتق بعد از عمل

یکی از عوارض جراحی باز، ایجاد فتق در محل برش جراحی است، چرا که عضلات شکمی در محل بریدگی ضعیف می‌شوند. لاپاراسکوپی با حفظ انسجام عضلات دیواره شکم، احتمال بروز فتق جراحی را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد.

8. دقت بیشتر در حین عمل

با استفاده از دوربین‌های پیشرفته با بزرگنمایی چند برابر، جراح در حین لاپاراسکوپی می‌تواند بافت‌ها، عروق و اعصاب را با جزئیات بسیار دقیق‌تر مشاهده کند. این دقت بالا باعث می‌شود:

• بافت‌های سالم کمتر آسیب ببینند

• توده‌ها و عفونت‌ها کامل‌تر برداشته شوند

• عوارض پس از عمل کاهش یابد

9. کاهش خونریزی حین عمل

جراحی لاپاراسکوپی با ابزارهای دقیق‌تر و انرژی‌های نوین (مثل کوتر، هارمونیک، لیگاشور) باعث کنترل بهتر خونریزی می‌شود. در نتیجه:

• میزان خون از دست رفته کاهش می‌یابد

• نیاز به تزریق خون کمتر می‌شود

• ایمنی بیمار در حین جراحی بیشتر است

10. کاربرد در طیف وسیعی از بیماری‌ها

در گذشته تصور می‌شد لاپاراسکوپی فقط برای جراحی‌های ساده مانند کیسه صفرا مناسب است. اما امروزه این تکنیک در بسیاری از جراحی‌های پیچیده از جمله:

• آندومتریوز پیشرفته

• بارداری خارج از رحم

• توده‌های تخمدان

• سرطان‌های گوارشی

• جراحی چاقی (اسلیو و بای‌پس)

• آپاندیسیت و فتق‌های شکمی

با موفقیت و ایمنی بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نتیجه‌گیری

جراحی لاپاراسکوپی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و مزایای متعدد، انقلابی در درمان بیماری‌های شکمی و لگنی به‌وجود آورده است. کاهش درد، مدت بستری، زمان بهبودی، و عوارض، در کنار بهبود نتایج زیبایی و دقت عمل، همگی از دلایلی هستند که باعث شده‌اند بسیاری از جراحان و بیماران این روش را به‌عنوان گزینه اول درمان انتخاب کنند. البته انتخاب بین لاپاراسکوپی و جراحی باز باید بر اساس شرایط بیمار، نوع بیماری، و تشخیص پزشک متخصص صورت گیرد.